Samengesteld 27 februari 2004. Bijgewerkt 29 mei 2004. Gewijzigd 4 december 2006.

Deze tekst in het gehele browser-venster plaatsen.

Klik linksboven in het browser-venster op de pijl naar links om terug te komen bij de vorige situatie.


Dille - Anethum graveoles

De geslachtsnaam anethum is afkomstig van het Griekse woord aneeson of aneeton, de naam Anijs is hieraan ook verwant. De soortnaam is samengesteld uit de Latijnse woorden gravis wat sterk of hevig betekent en alens wat staat voor geurend. Dille werd door Dioscorides Anethon genoemd

Plaatje Dille (nog in te voegen: bijvoorbeeld www.natuurlijkerwijs.com of wilfrieds kruidenhoekje, anders scannen: De nieuwe kruidenbijbel, of snelzoekgids)

Oorsprong Zuid Europa, West Azie. Is te vinden in korenvelden van Portugal,Spanje en Italie
Familie Schermbloemigen
Kweek Een winterharde 1 jarige die 90 centimeter hoog kan worden. De plant is te zaaien in april en mei, in iedere redelijke bodem met een goede doorlaatbaarheid (of een arme bodem. De bronnen spreken elkaar hier tegen). Dille redt het uitstekend op het balkon in een bak. Na het ontkiemen van het zaad, de planten uitdunnen op 30 centimeter.
Eigenschappen De plant bestaat uit een groene holle steel, met platte heldergele bloemschermen. De plant verlangt een doorlatende bodem en een zonnig plekje. Om te voorkomen dat de plant gaat hangen moet er wel geregeld water gegeven worden. Het bezit een penwortel en kan daarom niet te vaak verplant worden. Dille heeft soms last van luizen. Het is handig om de zaadjes te oogsten voor ze afvallen. Ze zijn heel licht in gewicht, maar erg kiemkrachtig. Aan het eind van het seizoen zijn de stengels taai.
Geschiedenis Dille werd door artsen in zowel Egypte (5000 voor christus) als Rome gebruikt. De Romeinen brachten de plant naar Noord-Europa. De Scandinaviers brachten de populariteit van de plant naar een hoger plan in de Middeleeuwen. Het was bekend in de dagen van Plinius de Oudere en wordt vaak genoemd door Middeleeuwse schrijvers. Het wordt genoemd in het woordenboek van Alfric, de Aartsbisschop van Canterbury. In de Middeleeuwen werd Dille veel gebruikt om heksen te weren
Gebruik Dille is voor veel verschillende doeleinden gebruikt. Het zou bruiden geluk brengen en het werd gebruikt in de strijd tegen de heksen. Kinderen kregen vroeger in plaats van een pepermuntje wat Dillezaad om van te snoepen tijdens ellenlange preken in de kerk. Dille werd vroeger als strooikruid in huis gebruikt. Grieken en Romeinen gebruikten het als wierook. Medicinaal en culinair wordt het momenteel nog steeds gebruikt. Medicinaal Het is slaapopwekkend (dilla=sussen in het Noors) en dillewater was een goed middel om huilende kinderen lekker te laten slapen. Het brengt de maag tot rust en helpt bij het oplossen van flatulentie. Omdat dille zwellingen doet slinken is het een probaat middel tegen pijnen. Het bevat een hoog gehalte aan vitamine C en bevordert melkafscheiding. Het is hoestwerend.
Toepassingen
Medicinaal: Vastzittende hoest kan losgemaakt worden door van 1-2 theelepels dillewater te maken (thee). Slaapmiddel: dillethee. Om van puistjes af te komen: 3x daags een theelepel dille (gedroogd) of een takje, 3 maand lang.
Culinair wordt dille toegepast bij het bereiden van aardappelen, doperwten, soepen, sauzen, komkommer (inmaak), vis, kip, kalfsvlees en kaas. Als het voor de garnering wordt gebruikt moet je het niet wassen want dan kleven de blaadjes aan elkaar. Je kunt dille drogen in een oven van 40-50 graden Celcius, of in de magnetron. Het lijkt qua smaak op anijs (familie van dille), de zaadjes zijn bitter.
Overig: Het blad wordt soms toegepast in boeketten, maar niet iedereen kan tegen de geur.

Recept Gemarineerde en rauwe zalm met dille en appelvinaigrette
Nodig: 100 gram verse zalm; 100 gram gerookte zalm. Vinaigrette van een kwart ui, een kwart appel, en 1 deciliter appelsap, scheutje olie, 1 koffielepel azijn, peper, mespunt zout, kerriepoeder, bussel dille (bussel= bos, bundel) . Blaadje sla en een takje dille (garnituur dus niet wassen), vormpjes, bord. Snij de zalm in reepjes en maak de vinaigrette met de fijngesnede dille en voeg de zalm erbij. Laat 2 uur marineren. Garneer sla op bordjes en doe het zalmmengsel in kleine vormpjes en stort ze uit op de sla. Werk af met dille als garnituur.

Recept Dillesaus (Zwitserland)
Maak een roux van 30 gram bloem met 1,5 dl room en verwerk dat tot een gladde massa.
Breng een halve liter(kalfs)bouillon aan de kook en voeg dit langzaam toe aan de roux. Doe er 2 eetlepels gehakte dille bij. Houdt het 15 minuten tegen de kook aan (au bain marie). Het mag niet meer koken!

Bronnen
1.Caroline Foley, Jill Nice & Marcus A. Webb, De nieuwe kruidenbijbel, Zelf kruiden kweken en toepassen, Librero, Kerkdriel, 2002, Oorspronkelijke titel New Herb Bible, Vertaling: Textcase Dick de Ruiter, 224 p.
2.Audrey Wynne Hatfield, Kleine kruidenencyclopedie, 3e dr., Hollandia, Baarn, 1977; Oorspronkelijke titel Pleasures of herbs, Vertaling: H. C. E. de Wit-Boonacher, 198 p.
3.Pamela Forey en Ruth Lindsay, Medicinale planten, serie Snel-zoek natuurgids, Elmar, Rijswijk, 1994, Vertaling Ludo Koenders, 123 p.
4.http://www.natuurlijkerwijs.com/dille
5.Wilfrieds kruidenhoekje: http://users.skynet.be/hofmeester/tuinartikels/kruiden-dille
6.Avanelle Day & Lucille Stuckey, Groot kruiden kookboek, bewerkt door Wina Born, Nederlandse Boekenclub, Den Haag/ Antwerpen, 1968, Born N.V., Oorspronkelijke titel The spice cookbook, Arragement with Scott Meredith Literary agency inc., New York, 445 p.
7.Ervaringen van Suzelot Karduks
8.Ervaringen van Lidy Poland
9.http://www.locusmagi.nl

Naar het begin van de tekst van deze plant.

Deze tekst in het gehele browser-venster plaatsen.

Klik linksboven in het browser-venster op de pijl naar links om terug te komen bij de vorige situatie.